مالکیت فکری
نوشته شده توسط : farrahi

 ضوابط حقوق مالكيت فكري 

 

يكي از كاركردهاي مهم مؤسسات علمي و پ‍ژوهشي، توليد علم و فنّاوري است كه به‌عنوان دارايي فكري علاوه بر ارزش معنوي مي‌تواند ارزش مادي نيز داشته‌ و ايجاد درآمد نمايد. تبيين خط‌مشي و ضوابط مالكيت فكري درمؤسسات علمي و پژوهشي، از جمله الزامات موفقيت در تجاري‌سازي نتايج تحقيقات است.اين خط‌مشي و ضوابط، در راستاي تحقق وظيفه وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري مبني بر "فراهم‌نمودن زمينه حمايت از حقوق مالكيت فكري" و همچنين بند (الف) ماده 45 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مبني‌بر پيش‌بيني ساختارهاي اجرايي لازم براي طراحي و استقرار كامل نظام حقوق مالكيت فكري در سطح ملي و همسويي آن با نظامهاي بين‌المللي تدوين گرديده است و بكارگيري آن،زمينة توسعه و تجاري‌سازي نتايج حاصل از دارايي‌هاي فكري را با ايجاد انگيزه براي پديدآورنده و نيز حفظ منافع مؤسسات علمي و پژوهشي فراهم مي‌سازد.

 

 


ماده 1) تعاريف


مؤسسه: عبارتست از دانشگاه، مؤسسه آموزش عالي يا مركز پژوهشي و فنّاوري وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري كه دستاورد فعاليت‌هاي علمي و پژوهشي آن به عنوان دارايي فكري به‌صورت محصول، فرآيندهاي نوين و يا آثار ادبي و هنري عرضه مي‌گردد.


دارايي فکري(Intellectual Property): به دارايي‌هاي حاصل از خلاقيتهاي فكري انسان اطلاق مي‌گردد كه عمدتاً در دو زمينه كلّي صنعتي (نظير اختراعات، طرحهاي صنعتي،علائم و نامهاي تجاري) و ادبي و هنري (نظير آثار مكتوب،نرم‌افزارهاي رايانه‌اي،موسيقي،شعر،فيلم و مجسمه‌سازي) مي‌باشند.


پديدآورنده:به فرد يا افراد حقيقي اطلاق مي‌گردد كه يكي از مصاديق دارايي فكري را (در زمان همكاري با مؤسسه و با استفاده از تسهيلات آن) ايجاد كرده باشند.


اختراع:محصول يا فرآيندي است كه راه نويني را جهت انجام كاري و يا راه حل فني جديدي را براي حل مشكلي ارائه مي‌نمايد. اختراعي قابل ثبت است كه جديد، حاوي گام ابتكاري و عملاً قابل استفاده بوده و از موارد غيرقابل ثبت مندرج در قانون )نظير تئوريها، روشهای رياضی، روشهای معالجه انسان يا حيوان، روشهای انجام تجارت و کشف مواد طبيعی) نباشد.


نوآوري(Innovation):عبارت است از بكارگيري موفق ايده‌هاي نو كه به صورت محصول و يا خدمات جديد يا بهبوديافته،عملاً مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد.


گواهينامه اختراع (Patent): عبارت‌است از سندي متضمن گواهي حقي انحصاري كه در قبال افشاي جزئيات فني يك اختراع براي عموم،براي يك دوره زماني محدود (معمولاً 20 ساله) به مالك اختراع اعطا مي‌گردد و البته در كشور يا كشورهايي معتبر است كه اين اختراع در آنها به ثبت رسيده باشد.


دارندۀ گواهينامه اختراع، داراي حقي انحصاري جهت توليد،توزيع،استفاده و يا واگذاري نتيجه اختراع خود مي‌باشد.پس از انقضای مدت زمان اعتبار گواهينامه اختراع،عموم می‌توانند از نتايج آن بصورت رايگان استفاده نمايند.


واگذاري امتياز بهره‌برداري از دارايي فكري(Licensing):قراردادي‌است بين مالك دارايي فكري و متقاضي بهره ‌برداري از آن دارايي كه به‌موجب آن قرارداد، متقاضي در قبال پرداخت مبلغي(به‌صورت درصدي از درآمد خالص حاصل از فروش محصول(Royalty) و يا مبلغي ثابت)،مجوز بهره‌برداري از دارايي فكري را بدست مي‌آورد.


حامي(Sponsor): افرادي حقيقي يا حقوقي (اعم از دولتي يا غير دولتي) هستند كه در كنار مؤسسه و پديدآورنده در ايجاد دارايي فكري (معمولاً از طريق حمايت مالي) سهيم مي‌باشند.

 

ماده 2) اهداف

 

  • فراهم‌سازي زمينه‌هاي توسعه علم و فنّاوري از طريق ايجاد محيطي مناسب براي شكوفايي خلاقيت‌ها و اشاعه و بكارگيري دستاوردهاي جديد پژوهش و فنّاوري در كشور
  • نهادينه‌سازي حقوق مالكيت فكري و تقويت انگيزه مادي و معنوي در افراد و مؤسسات جهت فعاليت هرچه بيشتر در عرصه‌ پژوهش و توسعه فنّاوري و بالطبع افزايش امكان تجاري‌سازي دستاوردها در راستاي منافع عمومي‌.
  • ارائه چارچوبي شفاف و تبيين حقوق و تعهدات مؤسسه، پديدآورنده و حاميان در ارتباط با دارايي‌هاي فكري ايجاد شده و در نتيجه، كاهش اختلافات در زمينه حقوق مالکیت فكري در اين مؤسسات.
  • آگاه‌ساختن افرادي كه از اعتبارات، تسهيلات و يا امكانات مؤسسات استفاده مي‌نمايند نسبت به حقوق مالكيت فكري و به‌ويژه نحوه پوشش‌دادن هزينه‌ها و تقسيم منافع مادي و معنوي حاصله.

 


ماده 3) اصول كلي

  1. اين خط‌مشي و ضوابط بر تمام افراد شاغل در مؤسسات (اعم از اعضاي هيأت علمي، كارشناسان، تكنسين‌ها و دانشجويان) و بطور كلي هر فردي که از تسهيلات، اعتبارات و امكانات اين مؤسسات (در راستاي انجام يك فعاليت تحقيقاتي در طي زمان معيني كه با مؤسسه همكاري دارد) استفاده نمايد، حاكم مي‌باشد و لازم است همگي در بدو استخدام و يا در چارچوب قراردادهاي پروژه‌هاي تحقيقاتي، تعهدنامه‌اي مبني بر قبول و رعايت مفاد اين خط‌مشي و ضوابط را امضاء نمايند.
  2. مراكز رشد و پاركهاي علم و فنّاوري در ارتباط با افراد، واحدهاي فنّاور و يا مراكزي كه در آنها مستقر مي‌باشند نقش حامي را داشته و مي‌توانند طي قراردادي از در‌آمدهاي حاصل از دارايي‌هاي فكري ايجادشده توسط آنها برخوردار گردند.
  3. مؤسسه در نتايج مادي حاصل از هرگونه دارايي فكري كه بر اثر فعاليت فردي يا گروهي با استفاده از امكانات، تجهيزات و يا اعتبارات مؤسسه انجام شود، داراي حق خواهدبود.
  4. چنانچه پديد‌آورنده ادعا نمايد كه دارايي فكري، بدون استفاده مؤثر از منابع و امكانات مؤسسه حاصل شده‌است، در صورت بررسي مدارك و پذيرش ادعاي مذكور در كميته مالكيت‌فكري، مؤسسه بصورت مكتوب اعلام مي‌نمايد كه ادعايي را مبني‌ بر مالكيت آن دارايي فكري ندارد.
  5. ميزان سهم مؤسسه، پديدآورنده و حامي و نيز امكان استفادة رايگان و نامحدود آنها از دارايي فكري حاصله، در قرارداد همكاري منعقده تعيين مي‌گردد.
  6. وضعيت نهايي مالكيت تجهيزات خريداري شده و يا ايجاد شده در طي هر پروژه در قرارداد مربوطه مشخص مي‌گردد.
  7. اگر مؤسسه بر اساس قراردادي تمام يا بخشي از حقوق مالكيت فكري حاصله را به ديگري اعطا نمايد، حقوق پديدآورنده دارايي فكري مربوطه و حامي نيز در قرارداد مذكور لحاظ ‌خواهدشد. (با توجه به ماده 7)
  8. در كارهاي گروهي، درصد سهم كليه افرادي كه در ايجاد يک دارايي فكري مشارکت داشته‌اند قبل از ارائة درخواست تقاضاي ثبت، بصورت مكتوب مشخص مي‌‌گردد. در مواردي‌ كه درصد سهم هر يك از افراد مزبور مشخص نشده باشد، منافع حاصله به‌صورت مساوي بين آنها تقسيم خواهد شد.
  9. مؤسسه، ثبت و بهره‌برداري از دارايي‌هاي فكري را بدون دليل موجه به تأخير نخواهد انداخت.
  10. مؤسسه تمام تلاش خود را براي انتشار رايگان آثار مكتوب حاصل از فعاليت‌هاي پرسنل خود بكار مي‌گيرد. بديهي است حقوق معنوي آثار منتشرشده و نيز تشويق مادي براي پديد آورنده محفوظ مي‌باشد.
  11. هرگونه قرارداد و موافقت‌نامه در جهت كسب مجوز و يا بهره‌برداري تجاري از دارايي فكري، با نظارت واحد مسئول مالكيت فكري مؤسسه صورت مي‌‌پذيرد و اطلاعات مربوط به آن در مؤسسه ثبت و نگهداري مي‌گردد.
  12. افراديكه فعاليت آنها با استفاده از امكانات، تجهيزات و يا با كمك بودجه مؤسسه، منجر به نوعي از دارايي فكري گردد موظفند در اسرع وقت و قبل از هرگونه افشاء اطلاعات مربوط براي سايرين و يا اقدام به ثبت و نشر آنها، واحد مسئول مالكيت‌فكري مؤسسه را در جريان قرار داده و اطلاعات مربوط را براي آن واحد افشاء نموده و هماهنگي‌هاي لازم را با آن بعمل آورند. رعايت اين امر در قراردادهاي همكاري و يا قراردادهاي مربوط به واگذاري امتياز بهره‌برداري از دارايي فكري مورد تأكيد قرار مي‌گيرد.
  13. افشاء اطلاعات مربوط به اختراعات و نوآوري‌ها براي مؤسسه، بايد بصورت شرحي مكتوب، دقيق، كامل و جامع باشد بطوري‌كه بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، دستيابي به نتايج حاصله قابل تكرار باشد. اين افشاء بايد حاوي مواردي نظير عنوان، نام پديدآورنده،توضيح، نام و مشخصات حامي خارج از مؤسسه، تاريخ پايان مرحله پژوهش و طراحي و تاريخ بكارگيري نيز باشد.
  14. افشاء اطلاعات و انتشار دستاوردهاي فعاليت‌هاي پژوهشي كه قابليت ثبت به‌عنوان اختراع را دارند بايد بعد از اقدام جهت ثبت اختراع در مراجع قانوني توسط مؤسسه يا اعلام كتبي مؤسسه مبني بر عدم تمايل به ثبت اختراع صورت گيرد.
  15. هرگونه اطلاع‌رساني و انتشار دستاوردها (اعم از مكتوب، شفاهي و يا الكترونيكي) توسط پديدآورنده، بايد با هماهنگي و همراه با ذكر نام مؤسسه صورت ‌گيرد. براي پديد‌آورندگان ناقض اين امر، مكانيزم‌هاي تنبيهي متناسبي در نظر گرفته خواهد‌شد.
  16. استفاده از نام و آرم مؤسسه به هنگام افشاء اطلاعات براي عموم و يا بهره‌برداري از نتايج تحقيقاتي حاصله، منوط به كسب اجازه از مؤسسه خواهدبود.
  17. چنانچه مؤسسه و يا پديدآورنده دارايي فكري نتواند و يا تمايلي براي مشاركت در ثبت، كسب مجوزهاي لازم و يا بهره‌برداري از دارايي فكري را نداشته باشد مي‌تواند حقوق خود را طي موافقت‌نامه‌اي به طرف مقابل واگذار نمايد كه جزئيات آن در مذاكرات بين مؤسسه و پديدآورنده تعيين خواهد‌شد.
  18. كليّه قراردادها، منطبق با خط‌مشي و ضوابط مالكيت‌فكري مؤسسه خواهدبود.
  19.  اين خط‌مشی با قوانين ملّی و تعهدات بين‌المللي كشورسازگار بوده و در صورت تغييردر آنها،مورد بازنگری قرار خواهد ‌گرفت.
  20. واگذاري امتياز بهره‌برداري از دارايي فكري به ساير كشورها، با در نظر گرفتن مصالح ملّي،منافع مؤسسه و همچنين توجه به قوانين و مقررات آنها صورت خواهدگرفت.

      

      
  

 

 

 

 





:: برچسب‌ها: طراحی سایت , سئو سایت , ثبت برند , ثبت شرکت , ثبت علامت تجاری , ثبت اختراع , ثبت طرح صنعتی ,
:: بازدید از این مطلب : 1
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : چهار شنبه 26 شهريور 1399 | نظرات ()
مطالب مرتبط با این پست
لیست
می توانید دیدگاه خود را بنویسید


نام
آدرس ایمیل
وب سایت/بلاگ
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O };-
:B /:) =DD :S
-) :-(( :-| :-))
نظر خصوصی

 کد را وارد نمایید:

آپلود عکس دلخواه: